10.7.10

Dans ile Oryantal'in "dansı"



Bu yazıyı hazırlarken, bir dans uzmanı ol(a)madığımı belirtmek istiyorum. Ancak, müzik kulağı, ruhu ve eli olan ve biraz da ilgi alanına kıyıdan köşeden giren ve içinde ukte kalan biri olarak, anladığım kadarının genel analizini yapmaya çalışıyorum.

Dans ve Oryantali
İnsanın birkaç çakrasını gıdıklayan, estetik figür düşüncesinin beden üzerindeki izdüşümü olarak anlıyorum.
Dans ve oryantal, daha kadınsı bir gösteri olarak kabul ediliyor. Belki bu yüzdendir estetiğin pazu gücüne karşı rekabeti. Hayatın amacına anlam ve tad katma rolü kadınlara verilmiş gibi hissetteriyor insana. Kadınlar bu durumu nasıl algılar, bilemem?

"Çakra" deyip de geçmeyelim. Sanki, insanın ve hücrelerin kımıldaması için ilk tetikleyici hareket komutunu veren enerji orada saklı. Yalnızca bedenin kımıldama enerjisi değil, aynı zamanda sevincin, coşkunun, hazzın, çılgınlığın… vs. kumanda kolu da çakrada mevzilenmiş.

***
Dans, Fransızca kökenli bir kelime olarak, Avrupai estetik beden figürünü ifade ediyor(muş).
Daha matematiksel yaşayan Avrupalının estetiğe olan yatkınlığı biraz sırıtıyor gibi.

Erotizmin Playboy versiyonundaki sahtelikle, Amerikan güreşi dedikleri, boks pistinde yapılan gösterinin estetikten ve gerçekçilikten uzak olduğu çok açık. Bu sahteliğin, danslarına yansımadığını kim söyleyebilir?

Batı türleri olan, Paso Doble, Flamenko, Bale, Tvist, Mazurka, Break Dance, Rock'n Roll, Vals,
gibi dans çeşitlerinin içinden “Vals ve Paso Doble”yi çıkarın, gerisini çöpe atmakta bir sakınca göremem.
Ama, Tango, Çarliston, Cha Cha, Swing, Mambo, Samba, Salsa, Merengue, Bachata, Rumba, gibi Güney Amerika ülkelerinin dansları daha özgün ve etkileyici olduğunu söylemek zor değil.


Arap amatör oryantali, Hint müzikal dansı, Türk çiftetellisi ve halayı, Yunan Sirtakisi,
insan bedeni ve ruhunun özgürlüğünü nasıl cömertçe ortaya koyduğunun ip uçlarını verir.
Doğulu oryantalci kadınların, batılı dansçılara göre daha fazla çaba ve etkileyiciliği, “varlık" çabasının bu bahaneyle aralanan kapısı olabilir mi?
Öyle düşünüyorum..

Oryantal’in, tek başına doğu oyunu olarak sosyal-müzikal, Oryantalizmin ise siyasal bir yanı olduğunu düşünüyorum.
Batılıların, doğu kültürü üzerindeki “merceklerinin adına oryantalizm” demişler. Batılının 18. yy.dan bu yana. doğulu üzerindeki çıkar çelişkisine giden, kültürel itiş-kakışta dansın, oryantalin üzerine çöreklenmesini mi sağlanmaya çalışmışlar?

Oryantalist, (Doğulu) bu tip düşünmeyi temsil eden kişidir. Erkeği, güçsüz ama yine de garip bir şekilde Batılı, beyaz kadını tehdit eden kişi olarak tasvir edilir. Doğulu kadın ise çarpıcı derecede egzoteik ve hakimiyet altına alınmaya isteklidir. Doğulu kültürel ve ulusal sınırları aşan bir klişedir./Edward Said öyle diyo.

Tanımın içinde yabana atılacak cümle, hece, hatta harf bile bulmak zor!

BU ve benzeri durumlar az kanıt sayılmaz!
Ancak, bu tanım, dansın oryantale üstünlüğünün değil, Özellikle Orta doğulu erkek toplumunun, kendi yasaklarının altında nasıl ezildiğinin aşağılandığının kanıtı olabilir.

Türk Padişahları’nın genellikle batılı kadınlarla evlenme tercihinin ve sarayda cariye kılığında dansöz beslemelerinin ana fikri hangi duygu ve düşünceye dayanır? Bu da başka bir konu.

8 yorum:

Açalya dedi ki...

sizin dansınız gelmiş Zihni abi :o) tez zamanda bir Rumba dersine yazılın ;o)a

Zeyno dedi ki...

Dans; medeni bir ihtiyaçtır. Atatürk... Şimdi ne oldu? Bu yazınız sayesinde, Atamızın bu güzel sözünü de öğrenmiş oldum ama sadece bir sözden ibaret mi kalmış ne? Her dansın, ayrı bir lisanı var gibi. Ve bu lisanı beden diliyle kullanmak. Bazıları, kaba. Bazıları ise çok estetik. Aynı, kullandığımız sözcükler gibi...

zihni dedi ki...

Açalya Bacım,
benden artık iyi bir izleyici ve "of ulan offf!"çu olur:)

Ama senin buna yatkın olduğunu biliyorum. Jimnastikçinin Rumbacıdan neyi eksik?

zihni dedi ki...

Sevgili Zeyno,
"dans medeni bir ihtiyaç"
bir sayfalık yazının özeti gibi bir söz.
"her dansın ayrı bir lisanı", ama her çakranın da bir sözlüğü var o lisanı tercüme için:)

Şu sağdaki arap dansçı bitiriyor beni laf aramızda:)

zihni dedi ki...

bir üstteki "arap dansçı" değil, "arap dansçının DANSI bitiriyor beni" olacaktı, düzeltiyorum:)

neme lazım, allah sevgilisine bağışlasın o dansçıyı:)

ayşegül dedi ki...

bodrum ınternet cafeden meyabaa :D
yoldas salsa moda ama :P

sevgılerrr

zihni dedi ki...

Vayy, sevgili Yoldaş,
özlettin kendini valla.
ne bu isviçreler, bodrumlar,
ve salsa hı:)
ağır mı takılıyor yeni gençlik?
Yoksa olgunlar arasında mı moda salsa?
Yoldaş haksız mıyım şimdi şu
Salsa yı bir izlesene:)

ayşegül dedi ki...

Alemsin sevgili Yoldaş,

otantik botanik müzik isterem..:))
eweet ben geç dünyaya gelmeşem :Pp

Sevgılerrr xoxo